Informatie Download
Joos van Cleve ca. 1485 Kleef (?) - 1540/1541 Antwerpen

Portret van een onbekende vrouw ca. 1515

Joos van Cleve wordt, zoals zijn naam al zegt, rond 1485 in of nabij de Duitse stad Kleef geboren. Later vertrekt hij naar Antwerpen om een loopbaan als schilder op te bouwen. De man en de vrouw die hier zijn voorgesteld zijn waarschijnlijk echtgenoten, maar meer is er niet over hen bekend. De wapenschilden onderaan op de lijsten heeft men tot op heden niet kunnen identificeren. Het echtpaar behoort zonder twijfel tot de maatschappelijke bovenlaag, wat onder andere valt af te leiden uit de rijke kleding en de vele juwelen.

De schilderijen nemen een uitzonderlijke plaats in binnen het oeuvre van Van Cleve. De lijsten, die uit hetzelfde eikenhout zijn gesneden als de panelen, zijn gedecoreerd met een marmerpatroon, iets wat bij zijn andere portretten nauwelijks voorkomt. Eveneens uniek is het trompe-l’oeil van de wijnranken en ganzenveer op de lijsten, waardoor het lijkt alsof de voorstellingen buiten de kaders doorlopen.

De betekenis van de druiventros die de vrouw in haar hand heeft, is een discussiepunt. In contemporaine religieuze voorstellingen van Maria met Kind is de druiventros vaak een symbolische verwijzing naar de eucharistie. Of de druiventros hier een specifieke Christelijke betekenis heeft is onduidelijk. Er is gesuggereerd dat de druiven en de wijnranken de vroomheid van de vrouw moeten benadrukken. In dat geval vormt de man haar ‘aardse tegenhanger’, die bezig is met minder verheffende zaken zoals het tellen van geld. Maar dit laatste zou ook een verwijzing kunnen zijn naar het beroep van de man. Van Cleve rekent namelijk veel kooplieden tot zijn klantenkring.

  • George Hendrik Breitner: Meisje in kimono

    Trompe l'oeil en Street Art

    In dit filmpje is te zien dat het trompe-l'oeil nog steeds wordt gebruikt in de kunst. Dit type van beeldillusie dat ook te zien is in het schilderij van Van Cleve is tegenwoordig erg populair in de zogenaamde Street Art

    Lees meer
  • Huwelijksportret?

    Dit portret hoort bij 'Portret van een onbekende man' van Joos van Cleve. Waarschijnlijk gaat het hier om huwelijksportretten. Deze bij elkaar horende portretten worden ook wel pendanten genoemd.

    Lees meer
  • Wie was Joos van Cleve?

    Joos van Cleve (of Joos van der Beke, alias van Cleve) (ca. 1485/1490 – 1540 of 1541) was een Zuid-Nederlands kunstschilder die werkzaam was in Antwerpen tussen 1511 en 1540. Hij was een flexibel schilder die zijn stijl kon aanpassen aan de wensen van de opdrachtgevers

    Lees meer